Pora ciemna – słowiańskie wierzenia, zimowa magia i opowieści przodków w Muzeum Sztygarka
Gdy pierwsze przymrozki skuwają ziemię, a dzień coraz szybciej ustępuje miejsca nocy, w naszej kulturze od wieków powracał czas szczególny — czas refleksji, magii i poszukiwania ochrony przed tym, co niewidzialne. Właśnie w takim atmosferycznym momencie roku zapraszamy Państwa na wyjątkowe wydarzenie w Muzeum Sztygarka: „Pora ciemna. Słowiańskie wierzenia, magia ludowa, duchy i demony oraz ochronna moc ziół w okresie zimowym”, które odbędzie się 11 grudnia 2025 r. o godz. 17:00.
Zima – czas duchów, ciszy i dawnych mądrości
W tradycji ludowej okres zimowy nie był wyłącznie porą odpoczynku natury czy przygotowania do świąt. Dla dawnych Słowian był to moment, w którym świat realny przenikał się z nadnaturalnym. W długie wieczory wierzono, że po ziemi krążą duchy przodków, a także mniej przyjazne byty, które należało odpędzać odpowiednimi rytuałami, śpiewem czy zapachem ziół. W izbach palono kadzidła, owijano belki stropowe ochronnymi wiankami, a w domostwach pilnowano, by ogień nie wygasł – bo jego blask był symbolem życia i bezpieczeństwa w najciemniejszym czasie roku.
To właśnie ta fascynująca mieszanka dawnych wierzeń, symboli i praktyk stanie się tematem naszego grudniowego spotkania.
Nasi goście – przewodnicy po świecie dawnej duchowości
Podczas wydarzenia wystąpią dwie osoby od lat zajmujące się badaniem i popularyzowaniem rodzimych tradycji, wierzeń i rytuałów.
🌿 Karolina Lisek – autorka poczytnej książki „Słowiańska magia ziół”, znawczyni etnobotaniki i redaktorka Słowiańskiej Agencji Prasowej. Wprowadzi uczestników w świat roślin, które przez pokolenia uważano za ochronne, oczyszczające i wspierające życie w okresie zimowej ciemności. Opowie o tym, jakie zioła wieszano w domach, jakie palono podczas obrzędów i dlaczego to właśnie w grudniu ich moc była szczególnie ważna.
🔥 Szymon Bronimir Gilis – żerca, czyli kapłan słowiański, który z pasją i ogromną wiedzą przybliży duchową stronę zimowego czasu. Opowie o tym, jak dawniej postrzegano „porę ciemną”, dlaczego okres przesilenia zimowego miał tak wielkie znaczenie w rodzimowierstwie oraz jakie rytuały miały chronić wspólnotę przed złą energią i niewidzialnymi zagrożeniami.
Wieczór pełen magii i dawnej mądrości
Podczas spotkania uczestnicy zanurzą się w atmosferze, która towarzyszyła naszym praprzodkom na długo zanim zapisano pierwsze kroniki. Poznamy znaczenia symboli, które wciąż przewijają się w naszej kulturze — od podłaźniczek i zimowych wieńców, przez zioła takie jak bylica, jałowiec czy dziurawiec, aż po dawne opowieści o demonach i strażnikach domostw. To także okazja, by spojrzeć na dobrze znane zimowe zwyczaje z zupełnie nowej, słowiańskiej perspektywy.
Dla wielu będzie to podróż sentymentalna — w świat historii przekazywanych szeptem przy piecu. Dla innych odkrywanie nowych znaczeń i tradycji, które choć dawne, nadal mogą inspirować.
Zapraszamy serdecznie
📅 11 grudnia 2025 r.
🕔 godz. 17:00
📍 Muzeum Sztygarka w Dąbrowie Górniczej
🎟️ Wstęp wolny
Zachęcamy do udziału wszystkich, którzy pragną poznać historię naszych korzeni, zrozumieć dawne praktyki i poczuć niezwykłą atmosferę zimy widzianej oczami Słowian. To wydarzenie nie tylko poruszy wyobraźnię, ale także pozwoli na chwilę zatrzymać się w biegu codzienności i spojrzeć w głąb tradycji, która przez stulecia towarzyszyła mieszkańcom naszej ziemi.