Muzeum aktywnie uczestniczy w obchodach upamiętniających Zbrodnia katyńska, włączając się w lokalne inicjatywy, które mają na celu pielęgnowanie pamięci o ofiarach tej tragicznej karty historii. To dla nas nie tylko obowiązek, ale i ważny element misji edukacyjnej oraz budowania świadomości historycznej wśród mieszkańców.
Tegoroczne uroczystości związane z Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej odbyły się przy szkole ekonomicznej w Dąbrowa Górnicza oraz na Górce Gołonowskiej – miejscach szczególnie ważnych dla lokalnej społeczności i corocznych obchodów rocznicowych.
17 września 1939 roku Związek Radziecki dokonał agresji na walczącą już z III Rzesza Polskę. Był to cios, który przypieczętował dramatyczny los II Rzeczypospolitej i jej obywateli. W wyniku działań Armia Czerwona do niewoli trafiło ponad 200 tysięcy polskich żołnierzy.
Choć szeregowi żołnierze w większości zostali zwolnieni, inny los spotkał oficerów. Władze sowieckie zdecydowały o ich dalszym przetrzymywaniu w obozach w Starobielsku i Kozielsku. Z kolei policjanci, żandarmi oraz funkcjonariusze Służby Więziennej trafili do Ostaszkowa. Tam wobec nich wszczynano fikcyjne postępowania, oskarżając o działalność antykomunistyczną.
Decyzja, która zapadła 5 marca 1940 roku, przesądziła o ich losie. Ławrientij Beria zwrócił się do Biuro Polityczne KC WKP(b) z wnioskiem o rozstrzelanie jeńców. Decyzja została zatwierdzona, przy kluczowej roli Józef Stalin.
W kwietniu i maju 1940 roku dokonano egzekucji. W Smoleńsk, Kalinin oraz Charków zamordowano 14 514 oficerów Wojska Polskiego i innych służb. Kolejne 7 305 osób – cywilnych obywateli Polski – zginęło w więzieniach na terenie ZSRR. Zbrodnia ta przeszła do historii jako Zbrodnia katyńska – symbol bezwzględności systemu i cierpienia narodu polskiego.
Lokalny wymiar tragedii
Wśród ofiar znalazło się również 81 osób związanych z Dąbrowa Górnicza – 39 oficerów, 40 policjantów i jeden polityk. To pokazuje, jak bardzo ta tragedia dotknęła także naszą lokalną społeczność.
Podkomisarz Policji Państwowej, oficer Wojska Polskiego, działacz państwowy. Służył m.in. w strukturach policji w Nowogródku, Baranowiczach oraz Sosnowcu. W 1937 roku objął stanowisko kierownika komisariatu w Dąbrowie Górniczej. Po agresji ZSRR został aresztowany i trafił do niewoli sowieckiej.
Podporucznik rezerwy, poeta, działacz społeczny i literacki. Syn pierwszego prezydenta Dąbrowy Górniczej. Związany z krakowskim środowiskiem artystycznym, autor tomików poezji i aktywny uczestnik życia intelektualnego okresu międzywojennego. Zginął w obozie w Starobielsku.
Tegoroczne obchody Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej odbyły się przy szkole ekonomicznej w Dąbrowie Górniczej oraz na Górce Gołonowskiej. Była to chwila zadumy, refleksji i wspólnego oddania hołdu ofiarom.
W uroczystościach udział wzięli m.in.:
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, zaangażowanie i wspólne pielęgnowanie pamięci. To dzięki takim spotkaniom historia nie pozostaje jedynie zapisem w podręcznikach, ale żywą częścią naszej tożsamości.
Pamięć o ofiarach Zbrodni Katyńskiej to nasz obowiązek – wobec przeszłości, ale i przyszłych pokoleń.
